Başbakanlık (Hazine
Müsteşarlığı)’tan: DERNEK,
VAKIF, SANDIK VE DİĞER KURULUŞLARDAN BİREYSEL EMEKLİLİK
SİSTEMİNE VE YILLIK GELİR SİGORTASINA AKTARIM
HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ
BÖLÜM Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, üyelerine veya
çalışanlarına emekliliğe yönelik taahhütte bulunan dernek, vakıf, sandık,
tüzel kişiliği haiz meslek kuruluşu veya sair ticaret şirketindeki emekliliğe
yönelik birikimlerin veya taahhütlere ilişkin tutarların kısmen veya tamamen
bireysel emeklilik sistemine veya yıllık gelir sigortasına aktarılmasına ilişkin
usul ve esasları belirlemektir. Dayanak MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik 28/3/2001
tarihli ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi
Kanununun geçici 1 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen; a)
Aktarım tutarı: Bireysel emeklilik sistemine veya yıllık gelir sigortasına
aktarılan birikimi, b)
Aktif üye: Emeklilik taahhüt planına göre henüz emekli olmamış veya
emekliliğe yönelik herhangi bir ödeme yapılmamış üyeleri veya çalışanları, c)
Aktüer: Müsteşarlık nezdinde tutulan aktüerler siciline kayıtlı gerçek
kişileri, ç) Aktüerya raporu: Emeklilik taahhüt planı kapsamında
üyelere veya çalışanlara sunulan faydalara, varlık ve yükümlülüklere,
hesapların ayrıştırılmasına, aktüeryal hesaplamalarda
kullanılan yöntem ve varsayımlara ilişkin bilgileri içeren ve aktüer
tarafından hazırlanıp imzalanan raporu, d)
Birikim: Emeklilik taahhüt planı kapsamında ilgili hesaplama tarihi
itibarıyla üyelerin veya çalışanların emeklilik hesaplarındaki tutarı ve/veya
ödenmesi taahhüt edilen tutarı, e)
Emeklilik sözleşmesi: 4632 sayılı Kanuna göre yapılan emeklilik sözleşmesini, f)
Emeklilik şirketi: 4632 sayılı Kanuna göre kurulmuş olan emeklilik şirketini, g)
Emeklilik taahhüt planı: Hizmet sunucusunun üyeleri veya çalışanları ile
vefatları halinde bunların hak sahiplerine, emeklilik, erken ayrılma, vefat
veya maluliyet hallerinde yapmayı taahhüt ettiği ödemelere ilişkin esas ve
usuller ile teamüllerin bütününü, ğ)
Hizmet sunucusu: Üyelerine veya çalışanlarına emekliliğe yönelik taahhütte
bulunan dernek, vakıf, sandık, tüzel kişiliği haiz meslek kuruluşu veya sair
ticaret şirketini, h)
Katkı: Emeklilik taahhüt planı kapsamında prim, aidat ve benzeri adlar
altında alınan emekliliğe yönelik ödemeleri, ı)
Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını, i)
Pasif üye: Emeklilik taahhüt planına göre kendilerine maaş ve/veya gelir
bağlanmış olan üyeler veya çalışanlar ile bunların hak sahiplerini, j)
Sigorta şirketi: 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanununa göre
kurulmuş olan ve hayat
sigortası branşında faaliyet ruhsatı bulunan sigorta şirketini, k)
Tanımlanmış fayda esası: Emeklilik birikimi olarak ödenecek tutarların,
alınan katkılarla ilişkili olmaksızın üyeler veya çalışanların maaşları ya da
hizmet süresine bağlı olarak belirlenmesine yönelik esası, l)
Tanımlanmış katkı esası: Emeklilik birikimi olarak ödenecek tutarların,
emeklilik taahhüt planı kapsamında alınan katkılar ile bunların getirilerine
bağlı olarak belirlenmesine yönelik esası, m)
Yıllık gelir sigortası: Tek prim veya belirli süreler içinde ödenen primlere
göre sigortalının yaşama ihtimaline bağlı olarak, sigortalıya veya ölümü
halinde hak sahiplerine hemen veya belirli bir süre sonra başlayan, ömür boyu veya belirli
bir süre için düzenli ödeme yapmayı öngören sigortayı, ifade eder. İKİNCİ
BÖLÜM Aktarıma
İlişkin Usul ve Esaslar Aktarım yapılabilecek birikimler MADDE 4 – (1) Emeklilik taahhüt planı kapsamındaki birikimler,
kısmen veya tamamen, emeklilik sözleşmesi çerçevesinde açılacak bireysel
emeklilik hesaplarına ya da yapılacak yıllık gelir sigortasına aktarılabilir.
Tanımlanmış katkı veya tanımlanmış fayda esasının yahut bunların her ikisinin
özelliklerini taşıyan emeklilik taahhüt planlarından aktarım yapılabilir. (2)
17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar
Kanununun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki
kuruluşların çalışanları için kurdukları sandıkların, 31/5/2006 tarihli ve
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 20 nci maddesine göre Sosyal Güvenlik Kurumuna devredilmesi
zorunlu olan kısmın dışında kalan birikimleri de birinci fıkra kapsamında
sayılır. (3)
Aktif üyelerin emeklilik taahhüt planı kapsamındaki birikimlerinin bireysel
emeklilik sistemine, pasif üyelerin emeklilik taahhüt planı kapsamındaki
birikimlerinin yıllık gelir sigortasına aktarılması esastır. Hizmet
sunucusunun yetkili organlarınca karar alınması ve üyenin buna muvafakatı şartıyla, pasif üyelerin birikimleri de
bireysel emeklilik sistemine aktarılabilir. (4)
Hizmet sunucusunun üyelerine veya çalışanlarına emeklilik taahhüt planı
dışında teminatlar sunduğu veya taahhütlerde bulunduğu durumlarda, emekliliğe
yönelik birikimler ile ilişkilendirilen varlık ve yükümlülükler ayrıştırılır.
(5)
Aktarımlar, üye veya çalışanlar adına, hesaplarına karşılık gelen ve kişisel
olarak ayrıştırılmış birikimler göz önünde bulundurularak yapılır. Aktarım bildirimi MADDE 5 – (1) Hizmet sunucusu, bu Yönetmeliğe göre yapılacak
her türlü aktarım için ilk aktarım yapılmadan önce Müsteşarlığa bildirimde
bulunur. (2)
Bildirim aşağıdaki bilgi ve belgelerle birlikte yapılır. a)
Hizmet sunucusunun adres ve iletişim bilgileri, b)
Hizmet sunucusunun yöneticilerinin ad ve unvanı ile iletişim bilgileri, c)
Hizmet sunucusunun kuruluşuna esas teşkil eden belgelerin birer örneği, ç)
Hizmet sunucusunun yetkili organlarınca aktarıma ilişkin olarak alınan
kararın bir örneği, d)
Aktarıma ilişkin olarak hizmet sunucusu tarafından hazırlanan ve Ek-1’de
asgari içeriği belirtilen iş planı, e) Emeklilik
taahhüt planı kapsamında üyelere veya çalışanlara sunulan teminat ya da
taahhütler ile bunların ödenmesine ilişkin kuralları gösterir belgeler, f)
Emeklilik taahhüt planı kapsamında sunulan teminat ve taahhütlerin kuruluş
belgelerinde açık olarak belirtilmediği durumlarda, bunların varlığını
gösterebilecek belgeler, g)
Hizmet sunucusunun, son yıla ait olanlar yeminli mali müşavir tarafından
onaylı olmak üzere son üç yıla ait mali tabloları, ğ)
10 uncu maddede sayılan durumlar için hazırlanan aktüerya
raporu. (3)
İçeriği Müsteşarlıkça belirlenen aktarıma ilişkin elektronik veri seti,
hizmet sunucusu tarafından Müsteşarlığa yapılacak bildirim ile eş zamanlı
olarak, Emeklilik Gözetim Merkezine gönderilir. (4)
Müsteşarlık, hizmet sunucusu tarafından sunulan bilgi ve belgeleri
inceleyerek, birikimlerin aktarıma uygunluğu ile aktüerya
raporunun belirlenen esas ve usullere uygunluğunu değerlendirir. Müsteşarlık
gerek görmesi halinde hizmet sunucusundan ek bilgi ve belge isteyebilir.
Yapılan bildirime ilişkin değerlendirme, gerekli bilgi ve belgelerin
tamamlanmasını müteakip en geç üç ay içerisinde Müsteşarlık tarafından
sonuçlandırılır. (5)
Aktarım işleminin, hizmet sunucusunun bu maddeye göre yaptığı bildirim
tarihinden itibaren bir yıl içinde başlatılamaması halinde, güncellenmiş
bilgi ve belgelerle birlikte Müsteşarlığa tekrar bildirimde bulunulur. Aktarıma ilişkin esaslar MADDE 6 – (1) Aktarım için hizmet sunucusunun yetkili
organlarınca karar alınması şarttır. Hizmet sunucusunun yetkili organlarınca
alınmış karara göre aktarım bireysel veya grup olarak yapılabilir. (2)
Birden fazla emeklilik taahhüt planı kapsamındaki birikimler, aynı emeklilik
sözleşmesine veya yıllık gelir sigortasına aktarılabilir. (3)
Bir emeklilik taahhüt planı kapsamındaki birikimler, birden fazla emeklilik
şirketine veya sigorta şirketine aktarılabilir. (4)
Aktarım tutarı, emeklilik şirketine veya sigorta şirketine nakden ödenir. (5)
Aktarım tutarı üzerinden herhangi bir kesinti yapılmaz ve giriş aidatı
alınmaz. (6)
Aktarım tutarı, emeklilik sözleşmesine göre ödenmesi öngörülen katkı payına
mahsup edilemez. (7)
Aktarımın tek seferde yapılması esastır. Bireysel emeklilik sistemine
yapılacak aktarımda, hizmet sunucusunun aktifinde bulunan varlıkların nakde
dönüştürülmesi veya taahhütlerin fonlanmamış
kısmının fonlanmasının sağlanması amacıyla, 4632 sayılı Kanunun geçici 1 inci
maddesinde belirtilen süre içinde gerçekleştirilmesi ve 5 inci maddede
belirtilen aktarıma ilişkin iş planında belirtilmesi kaydıyla, aktarım kısım kısım da yapılabilir. (8)
Üye veya çalışanın bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkını kazanması
için her durumda aktarım tarihinden veya aktarımın kısım kısım
yapılması halinde ilk aktarımın yapıldığı tarihten itibaren bireysel
emeklilik sisteminde en az üç yıl kalması gerekir. (9)
Emeklilik şirketi veya sigorta şirketi aktarım yapılmadan önce, hizmet
sunucusu ile üye ve çalışanları, aktarım için önerdikleri ürünlerin
özelliklerine ve yasal kesintilere ilişkin olarak bilgilendirir. Kazanılmış süre hesabı MADDE 7 – (1) Üye veya çalışanın hizmet sunucusunun emeklilik
taahhüt planına dahil olduğu tarih, kazanılmış
süreye ilişkin şartlar saklı kalmak kaydıyla, bireysel emeklilik sistemine
giriş tarihi olarak kabul edilir. (2)
Üye veya çalışanın birden fazla hizmet sunucusundan aktarım yapması halinde,
emeklilik taahhüt planına dahil olunan en eski
tarih, bireysel emeklilik sistemine giriş tarihi olarak alınır. (3)
Emeklilik taahhüt planı kapsamında yapılacak aktarım tutarına göre bireysel emeklilik
sisteminde kazanılmış süre hesabı yapılır. Bu süre, emekliliğe hak
kazanılmasına ilişkin sürenin hesabında yedinci fıkra hükmü saklı kalmak
kaydıyla dikkate alınır. Kazanılmış süre, aktarım tutarının, aktarım
tarihinde geçerli olan brüt asgari ücretin aylık tutarının yüzde onuna
bölünerek bulunan ay sayısıdır. Kazanılmış süre hesabında sadece tam aylar
dikkate alınır. (4)
Aktarım tutarına istinaden kazanılmış sürenin, üye veya çalışanın emeklilik
taahhüt planında geçirdiği süreden az olması durumunda, eksik olan her ay
için ilgili tutarlar, emeklilik sözleşmesinin yürürlüğe girmesinden itibaren
bir yıl içinde ilgili emeklilik şirketine ödenerek bu süreler bireysel
emeklilik sisteminde kazanılan süreye eklenebilir. Aksi halde, geriye dönük
bu süreler için bir daha ödeme yapılamaz. Kazanılmış süre her halde, üye veya
çalışanın emeklilik taahhüt planında fiilen geçirdiği süreden daha çok
olamaz. (5)
Birden fazla emeklilik taahhüt planından bir emeklilik sözleşmesine aktarım
yapılması durumunda, her aktarım tutarı üzerinden kazanılmış süreler ayrı ayrı hesaplanır. Kazanılmış sürelerin toplamı en eski
emeklilik taahhüt planına girişten itibaren işleyen süreden fazla olamaz. (6)
6 ncı maddenin yedinci fıkrası kapsamında üye veya
çalışanın birikimlerinin bir defada aktarılamaması halinde her bir aktarım
tutarı için kazanılan süreler ayrı ayrı hesaplanır
ve emeklilik şirketi tarafından bireysel emeklilik sisteminde kazanılan
süreye eklenir. Bu şekilde eklenen sürelerin birleştirilmesi emeklilik şirketi
tarafından yapılır. (7)
Bu maddeye göre hesaplanan sürenin kazanılmış olması için aktarım tarihini
takiben veya aktarımın kısım kısım yapılması
durumunda ilk aktarımın yapıldığı tarihten itibaren bireysel emeklilik
sisteminde en az üç yıl kalınması gerekir. Vefat, malûliyet veya tasfiye gibi
zorunlu nedenlerle bireysel emeklilik sisteminden ayrılanlar için üç yıl
kalma şartı aranmaz. Bireysel aktarım MADDE 8 – (1) Üye veya çalışan, 4 üncü maddenin üçüncü fıkrası
hükmü saklı kalmak kaydıyla emeklilik taahhüt planındaki birikimini 6 ncı maddede belirtilen esaslara göre mevcut veya yeni
yapılacak bir bireysel emeklilik sözleşmesine veya gruba bağlı bireysel
emeklilik sözleşmesine yahut yıllık gelir sigortasına aktarabilir. (2)
Hizmet sunucusu, yazılı talebin kendisine ulaşmasını müteakip on iş günü
içinde, içeriği Müsteşarlıkça belirlenen aktarım bilgi ve hesap formunu üye
veya çalışana gönderir. (3)
Üye veya çalışan, aktarım bilgi ve hesap formu ile birlikte emeklilik
şirketine veya sigorta şirketine başvurur. İlgili şirket, kişiye talebine
göre bir emeklilik planı ve fon dağılımı teklifi sunar veya yıllık gelir
sigortası önerir; önerdiği ürünlerin özelliklerine ilişkin bilgiler ile
bireysel emeklilik veya sigortacılık mevzuatına göre katılımcıya sunulması
gerekli bilgileri verir. Üye veya çalışan, teklifi kabul etmesi halinde,
içeriği Müsteşarlıkça belirlenen aktarım talep formunu imzalayarak hizmet
sunucusuna gönderir ve aktarımın yapılmasını ister. (4)
Hizmet sunucusu, aktarım talep formunun kendisine ulaşmasını müteakip aktarım
tutarını emeklilik şirketinin veya sigorta şirketinin ilgili hesap numarasına
öder. Emeklilik sözleşmesi aktarılan tutarın emeklilik şirketi hesaplarına
intikal ettiği anda, yıllık gelir sigortası ise ilgili mevzuat hükümlerine
göre yürürlüğe girer. Grup halinde aktarım MADDE 9 – (1) İş hukukuna ilişkin hükümler saklı kalmak
kaydıyla, hizmet sunucusunun yetkili organlarınca alınmış karara göre tüm
üyeler veya çalışanların ya da bunların bir kısmının birikimleri, emeklilik
sözleşmesine veya yıllık gelir sigortasına grup halinde aktarılabilir. (2)
Hizmet sunucusu, aktarım bilgi ve hesap formu ile birlikte yazılı olarak
emeklilik şirketine veya sigorta şirketine başvurur ve gruba dahil kişilerin bilgilerini elektronik ortamda şirkete
gönderir. İlgili şirket, hizmet sunucusuna gruba uygun bir emeklilik planı ve
fon dağılımı teklifi sunar veya yıllık gelir sigortası önerir; önerdiği
ürünlerin özelliklerine ilişkin bilgiler ile bireysel emeklilik veya
sigortacılık mevzuatına göre sunulması gerekli bilgileri hizmet sunucusu ile
üye veya çalışanlara verir. Hizmet sunucusu, teklifi kabul etmesi halinde,
aktarım tutarını emeklilik şirketinin veya sigorta şirketinin ilgili hesap
numarasına öder. Emeklilik sözleşmesi aktarılan tutarın emeklilik şirketinin
hesaplarına intikal ettiği tarih itibarıyla, yıllık gelir sigortası ise
ilgili mevzuat hükümlerine göre yürürlüğe girer. ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Çeşitli ve
Son Hükümler Aktüerya
raporu MADDE 10 – (1) Aşağıda sayılan durumlarda, 5 inci maddeye göre
Müsteşarlığa yapılacak bildirimden önce aktarıma yönelik aktüerya
raporu düzenlenir. a)
Emeklilik taahhüt planının tanımlanmış fayda esaslı taahhütler içermesi, b)
Emeklilik taahhüt planı tanımlanmış katkı esaslı olmakla birlikte aktarım
anında oluşacak ek gelir ya da giderlerin üyeler veya çalışanlara
bölüştürülmesinin gerekmesi, c)
Emeklilik taahhüt planındaki pasif üyelerin birikimlerinin aktarılması. (2)
Aktüerya raporu, Ek-2’de belirtilen asgari
unsurları içerir. (3)
Aktüerya raporunda, aktüeryal
hesaplamaların bu maddede belirtilen amaçlardan hangisine yönelik
hazırlandığı açık olarak belirtilir; aktüeryal
varsayımların, aktüerya raporunun hazırlanma amacı
ile tutarlı olması sağlanır. (4)
Aktüerya raporu, hizmet sunucusu ile başka bir şekilde
menfaat ilişkisi bulunan bir aktüer tarafından düzenlenemez. (5)
5 inci maddeye göre yapılan bildirimin değerlendirilmesi sürecinde
Müsteşarlıkça gerekli görülmesi halinde ikinci bir aktüerya
raporu düzenlenmesi istenebilir. Aktüeryal
varsayımlar MADDE 11 – (1) Aktüer, aktüerya
raporunda kullanacağı varsayımları, aktüeryal
prensipler ve aşağıdaki hususlar çerçevesinde seçer. a)
Ekonomik ve demografik varsayımlardan emeklilik taahhüt planına uygulanabilir
olanlar kullanılır. b)
Her bir varsayımın tutarlılığı, tek başına ve diğer varsayımlarla ilişkisi
ile hesaplamalara genel etkisi göz önünde bulundurulur. Varsayımlardan
sapmaların etkisi, varsayımın yapısı ve olası sonuçları değerlendirilir.
Özellikle, gruptaki kişi sayısının az olduğu durumlarda varsayımlardaki
sapmanın etkisi ayrıca değerlendirilir. c)
Emeklilik taahhüt planının yapısındaki veya dışsal faktörlerdeki olası
değişikliklerin aktüeryal varsayımlar üzerindeki
etkisi göz önünde bulundurulur. ç) Aktüeryal varsayımların belirlenmesinde genel verilerin
dışında emeklilik taahhüt planına özel varsayımlar kullanılabilir. d)
Gruba ait geçmiş aktüeryal gelir ve gider verileri
yeterli ve güvenilir kaynaklardan sağlanabildiği ölçüde geleceğe yönelik tahminlerde
kullanılabilir. (2) Aktüer, hesaplamalarda kullandığı bilgileri
yeterli ve güvenilir kaynaklardan sağlar. Hizmet sunucusu tarafından
varlıklara, üyelere ve çalışanlara ilişkin olarak sunulan verilerin denetimi
ve güvenilirliğinden aktüer sorumlu değildir. Aktüer, bu şekildeki verilerin
ve bilgilerin aktüeryal hesaplamalarda kullanılan
varsayımlarla ve önceki dönemlere ait bilgiler ve hesaplamalarla tutarlı
olmasına yönelik değerlendirmelerde bulunur. (3)
Aktüer, aktüeryal hesaplamaların amacına ulaşmasını
sağlayacak yeterli ve uygun verilerin bulunmadığına kanaat getirdiği taktirde hesaplama yapmayabilir. Aktüer, bu durumu
gerekçeleri ile birlikte Müsteşarlığa bildirir. Yürürlük MADDE 12 – (1) Bu Yönetmelik 9/8/2008
tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 13 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Hazine Müsteşarlığının
bağlı bulunduğu Bakan yürütür. Ek-1 İş Planı Asgari İçeriği 1.
Hizmet sunucusunun kuruluşu, amaçları, tarihsel gelişimi. 2.
Hizmet sunucusunun organizasyon yapısı, yönetimi ve çalışma düzeni. 3.
Hizmet sunucusunun sunduğu emekliliğe yönelik taahhütler. - Hizmet sunucusunun mevcut halinin ve ileriki dönemlere
ilişkin koşullarının değerlendirilmesi. - Üyeleri veya çalışanlarına sunulan teminat ve hizmetler
ile emekliliğe yönelik taahhütler. - Taahhütlerin karşılanmasına ilişkin esaslar ve
uygulamalar. 4.
Aktarıma ilişkin hususlar. - Aktarıma ilişkin hedefler ve beklentiler. - Aktarım için düşünülen yöntem ve yöntemin belirlenme
nedenleri. - Aktarım için öngörülen süreç ve zaman çizelgesi. - Aktarımın öngörüldüğü tarih itibarıyla tahmin edilen
aktarım tutarları ve ödemelerin nasıl yapılacağı. - Aktarım yapabilecek durumda bulunan toplam çalışan ve
üye sayısı. - Aktarımın öngörüldüğü tarih itibarıyla aktarım yapacağı
tahmin edilen çalışan ve üye sayısı. - Aktarımdan önce üye veya çalışanlar için öngörülen
bilgilendirme programı. - Aktarım tarihine kadar yapılacak olan düzenli ödemeler
ve ödenecek giderler. - Aktarım işlemi için öngörülen masraflar. - Sahip olunan menkul ve gayrimenkuller ile bunların satışına
ilişkin öngörüler. - Aktarım tarihi itibarıyla oluşması muhtemel gelir-gider
farkları ve ne şekilde paylaştırılacağı. Ek-2 Aktüerya
Raporu Asgari İçeriği 1.
Kullanılan aktüeryal metod. 2.
Ekonomik ve demografik veriler. 3.
Varsayımlar ve bu varsayımların seçimine ilişkin nedenler. 4.
Varsayımların seçiminde (varsa) yapılan analizler. 5.
Nakit akışı analizi (aktarımdan önce ve sonra). 6. İskonto ve enflasyona duyarlılık analizleri. 7.
Hesapların kişisel olarak ayrıştırılması. 8.
Kısmen aktarım durumunda, emeklilik taahhüt planının aktüeryal
dengesine ilişkin duyarlılık analizi. 9.
Hizmet sunucusunca sağlanan teminatlar ile aktarım yapılabilen ve yapılamayan
taahhüt ve hizmetler. 10.
Aktarım için yapılan değerlendirme ve öneriler. |
||||||